Jeroen Brouwers publiceerde enkele dagen geleden een niet onvermakelijke tekst. Hij foeterde tegen al die literaire organisaties die dienst aan de schrijvers vooropstellen maar feitelijk vooral in hun eigen voortbestaan geïnteresseerd zijn.
Herkauwer moest even denken aan Lira. Dat is een organisatie die tot taak heeft leengelden te verdelen. Herkauwer krijgt jaarlijks een Lira-afrekening. Het blijkt dan steevast dat hij zeven eurocent verdiend heeft (of zeventig, of tweehonderveertig eurocent; zoiets).
Dat is dus niets. Dat is helemaal niet erg.
De geringe emolumenten van des Herkauwers boekjes hebben een oorzaak. Die leengelden zijn gebaseerd op leningen in openbare bibliotheken. Wat ze daar hebben is de laatste twintig jaar natuurlijk flink veranderd. Bovendien is een deel van zijn teksten digitaal toegankelijk.
Maar er is ook een factor waarom H. minder in zijn sas is. Bij Lira krijgt een editeur, bezorger van historische teksten, namelijk zeg ongeveer 1% , vergeleken met het bedrag dat men zou krijgen wanneer men ‘originele auteur’ is.
Dat is natuurlijk een beetje raar – want bij een goede editie, met inleiding en commentaar en zo, is de bezorger gauw twee jaar kwijt, terwijl Vondel echt niet meer om de centjes zit te springen.
Bij Lira hebben ze de idee dat een bezorger een soort uitvreter is, die wat teksten van zeg Carmiggelt bij elkaar flanst, om aldus onverdiend allerlei bonussen te incasseren. Misschien komt dat inderdaad voor.
Het ligt natuurlijk wel wat anders indien de uitgegeven schrijvers al eeuwen onder de groene zoden liggen.
Herkauwer meent zich te herinneren dat hij ooit éénmaal, toen hij verbaasd was over de verdeelsleutel, een keer met Lira hierover gebeld heeft. Men reageerde inderdaad enigermate als: dit is een uitvreterprobleem.
Kortom, Lira, een organisatie ten behoeve van boekenmakers, heeft geen echt idee wat in sommige gevallen rechtvaardig is. Wanneer u op de Lira-site kijkt, of hun blad leest (jazeker, dat bestaat ook) krijgt een beetje een Jeroen-Brouwers-gevoel. Er zijn prijzen, en symposia, en… Blijkbaar mede mogelijk omdat ze Vondel geen eurootjes hoeven te geven. En zijn heruitgever al helemaal niet, natuurlijk.
