Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for 7 mei 2010

Hugenoten

Je hebt een leraar-neerlandicus – zijn naam is Herkauwer ontschoten – die er een sport van maakt alle buitenlandse talen vanuit het Nederlands te duiden. Nederlands is namelijk de oertaal geweest (de man heeft een heel verhaal daarover, en inderdaad hebben sommigen van onze taalkundigen daarover wel es ideeën gehad, eeuwen geleden).

Dus bijvoorbeeld ‘Babel’ is heel logisch verklaarbaar vanuit onze eigen moedertaal, die eigenlijk de moedertaal van de mensheid is. In Babel begon de spraakverwarring; ze ‘babbelden’ dus, daar. De mensen gaven die plaats van verwarring nog gewoon een Nederlandse naam. Logisch!

Da’s voor korte tijd wel eens amusant.

Kort geleden bevond Herkauwer dat hij niet helemaal gelukkig was met de naam ‘Hugenoten’. Voor de lezertjes die competentiegericht onderwijs hebben genoten: dat zijn zo ongeveer de protestanten van de zestiende eeuw, vooral in Frankrijk.

De taalgeleerden hebben er eeuwen over gedaan om die vreemde benaming te herleiden tot ‘Eidgenosse’, de Zwitserse protestanten zeg maar. De redenering was nogal gecompliceerd en Herkauwer geloofde er maar half in.

Logischer lijkt het volgende.

Het is natuurlijk gewoon Nederlands. Het barstte indertijd van de protestanten in Vlaanderen, inclusief Frans-Vlaanderen (waar ze nog gewoon Nederlands spraken).

Het zijn natuurlijk gewoon: heg-genoten.

Die heggen vind je ook nog terug bij de benaming ‘hageprekers’ (die zag je vroeger afgebeeld op platen van Jetses en dergelijke vaderlandslievende onderwijstekenaars): protestantse voorgangers en predikanten die in het ruige veld (bij heggen dus) preekten voor hun volgelingen die het allemaal erg mooi vonden en nog absoluut niet begrepen dat ze hun kindskinderen zouden opzadelen met afschuwelijke complexen rond predestinatie, zwembaden, zwarte kousen en duidelijk door Satan geïnspireerde atheïsten.

Die hagen en heggen hebben ook nog een andere betekenis. Zo ongeveer zoals je nog terug kunt vinden in het Engels, waar bijvoorbeeld een ‘hedge-knight’ is: een zwervende ridder , zonder bezittingen. Geen officieel erkende ridder zogezegd. Het zelfde heb je bij ‘hedge funds’ en vergelijkbare niet zo erg erkende fondsen.

Kortom, die predikanten zonder officieel domicilie, en zonder door de staat erkende functie, waren uiteraard hage-prekers (ze hoefden niet echt in de buurt van een haag te staan verkondigen). Figuren buiten de wet.

En hun sympathisanten, hun luisteraars, waren de heg-genoten. En dat verstonden de Fransen natuurlijk als ‘huguenots’.

Advertenties

Read Full Post »