Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for 31 mei 2010

Hoe werd gestemd?

Over ruim een week moet u naar de stembus.

Ouderwetse uitdrukking eigenlijk. Herkauwer is vergeten hoe het deze keer zit: moet stemmen ‘machinaal’, of juist weer op de oude manier? Hij ziet wel.

Toen hij hieraan dacht, werd Herkauwer gewaar dat hij er absoluut geen idee van had hoe ze in de achttiende eeuw stemden. Vanaf 1795 dan, toen ze eerst moest stemmen op allerlei lokale en provinciale (provisionele representanten, municipaliteiten en hoe die mensen allemaal heetten), en later op landelijke vertegenwoordigers.

Hij bedoelt dat praktisch. Het gaat hem niet om het systeem: dat een en andere ‘getrapt’ gebeurde. Je koos kiesmannen die zelf weer door-kozen enzovoorts.

Nee. Hoe werkte dat stemmen in de gewone werkelijkheid?

Er zullen wel stemlokalen geweest zijn. Maar hadden ze stembiljetten? Stemhokjes? Met gordijntjes? Stond ergens een inktpot, schrijfgerei klaar? Of gebruikten ze potloden (potloodspennen heetten die dingen, tenminste in het begin van de achttiende eeuw). Stonden er rijen stemmers te wachten? Buiten in de regen? Gebruikten ze rode potloden (bestonden die?) of stond er rode inkt klaar? Of is dat rood pas van later?

Misschien bestaan er wel gedrukte stemprocedures, met voorschriften en regelingen en zo. Ze zouden die hebben kunnen overnemen van de franse revolutionairen.

Herkauwer kan gaan zoeken, maar dat kost gauw een paar dagen, en hij heeft andere dingen te doen.

Kent iemand uit de literatuur beschrijvingen over hoe het er toen aan toe ging? Egodocumenten die er iets over zeggen? Gewone documenten? Illustraties?

Ze moeten het toen behoorlijk spannend gevonden hebben…

Advertenties

Read Full Post »